Bir evin küçük onarım ihtiyacının yaklaşık %90'ı şu 12 parçayla karşılanır: yıldız ve düz tornavida, kombine pense, çekiç, metre, alyan takımı, maket bıçağı, su terazisi, kargaburun, İngiliz anahtarı, elektrik kontrol kalemi ve el feneri. Baştan büyük set almak yerine bu çekirdeği kurup ihtiyaç oldukça eklemek daha ekonomiktir.
Çekirdek altı parça
Eve ilk kez alet alıyorsanız şu altısıyla başlayın; ilk yılın ihtiyaçlarının büyük kısmını görürler.
1. Tornavida (yıldız + düz)
Mobilya montajından priz kapağına kadar her yerde gerekir. Uçların Cr-V (krom vanadyum) çelikten olması, vida başını sıyırmaması açısından belirleyicidir. Manyetik uç, vidayı tek elle tutmanızı sağlar ve dar alanda büyük kolaylıktır.
2. Kombine pense
Tutma, bükme ve kesme işlerini tek başına görür. Kaliteyi anlamanın pratik yolu mafsalıdır: açıp kapatırken yanlara doğru boşluk yapmamalı, hareket akıcı olmalıdır.
3. Çekiç
Ev kullanımı için 300–500 gram arası bir marangoz çekici yeterlidir. Sapın gövdeye tam oturması güvenlik açısından kritiktir.
4. Metre
5 metrelik şeritli metre çoğu iş için fazlasıyla yeter. Şeridin kendi kendine dik durabilmesi (tek başına uzatıldığında bükülmemesi) tek başına ölçü alırken hayat kurtarır.
5. Alyan takımı
Hazır mobilyaların neredeyse tamamı alyan ile monte edilir. Kutudan çıkan tek parça alyanla uğraşmak yerine L formunda bir takım edinmek işi kat kat hızlandırır.
6. Maket bıçağı
Kargo açmaktan halı kesmeye kadar sürekli kullanılır. Ucu körelince kırılıp yenilenen tip tercih edilmelidir; kör bıçak keskin bıçaktan daha tehlikelidir çünkü kayar.
İkinci halka: altı parça daha
7. Su terazisi
Raf, tablo ve perde montajında gözle hizalamak neredeyse her zaman yanıltır. 30–40 cm'lik küçük bir su terazisi ev işleri için yeterlidir.
8. Kargaburun
Dar aralıklara ulaşmak, ince tel bükmek ve küçük parça tutmak için kombine pensenin yapamadığını yapar. Takı ve elektronik onarımında da vazgeçilmezdir.
9. İngiliz anahtarı
Ayarlanabilir ağzı sayesinde tek başına bir anahtar takımının yerini tutar. Musluk ve sifon işlerinde en çok başvurulan alettir.
10. Elektrik kontrol kalemi
Bir hattın enerjili olup olmadığını saniyeler içinde gösterir. Fiyatı düşük, güvenlik katkısı yüksek olan nadir aletlerden biridir.
11. El feneri
Dolap arkası, sayaç kutusu, araç bagajı — ışığın olmadığı her yerde gerekir. Elektrik kesintisinde ise bambaşka bir değeri olur.
12. Mezura veya şerit metre yedeği
Kumaş, perde ve mobilya ölçülerinde esnek mezura, sert metrenin yapamadığını yapar.
Kaliteyi nasıl anlarsınız?
El aletlerinde kaliteyi anlamanın üç pratik testi vardır.
Ağırlık: Aynı boyuttaki iki aletten daha ağır olanı genellikle daha yoğun ve dolu çeliktir. Şaşırtıcı derecede hafif bir pense, ince saçtan üretilmiş olabilir.
Yüzey: Krom kaplamada kabarcık, çapak veya kalıp izi görünüyorsa üretim kalitesi düşüktür. Kaplama ilk kullanımda dökülmeye başlar.
Mafsal ve uç: Pensede boşluk, tornavidada uç ile sap arasında oynama olmamalıdır. Tornavida ucunu bir vidaya oturttuğunuzda tam kavramalı, dönerken sıyırmamalıdır.
Aletleri nasıl saklamalı?
Aletlerin ömrünü kısaltan iki şey vardır: nem ve düzensizlik. Nemli bir bodrumda saklanan çelik aletler bir yıl içinde paslanır. Alet çantasına küçük bir nem alıcı poşet koymak bunu büyük ölçüde çözer.
Düzensizlik ise farklı bir maliyet yaratır: aradığınızı bulamayınca alet almaya devam edersiniz. Bölmeli bir çanta ya da duvara asılan bir alet paneli, aynı aletten üçüncü kez almanızı engeller. Küçük parçaları (vida, dübel, çivi) şeffaf bölmeli kutularda ayırmak, montaj sırasında en çok zaman kazandıran alışkanlıktır.
Kesici uçları — maket bıçağı, testere, matkap ucu — ayrı bir bölmede ve kılıflı saklayın; hem el güvenliği hem de ucun keskinliği için gereklidir.
Sık sorulan sorular
Hazır alet seti mi almalıyım, tek tek mi?
Hazır setler ilk kurulumda pratiktir ama içindeki parçaların bir kısmı hiç kullanılmaz. Sık kullanacağınız beş altı parçayı tek tek, kaliteli almak uzun vadede daha ekonomiktir.
Matkap şart mı?
Mobilya montajı ve tablo asma gibi işler için şarttır. Ancak yılda birkaç kez delik açacaksanız, komşudan ödünç almak veya tek seferlik hizmet almak da makul bir seçenektir.
Aletler paslanırsa ne yapmalı?
Yüzeysel pas ince zımpara veya çelik yünle temizlenip ardından ince bir tabaka makine yağı sürülerek durdurulur. Derin pas çukurları oluşmuşsa alet değiştirilmelidir.
Çocuklu evde aletler nerede durmalı?
Kilitli bir dolapta veya çocuğun uzanamayacağı yükseklikte. Özellikle kesiciler ve matkap uçları asla açıkta bırakılmamalıdır.
Her fiyat yuvarlak. Listedeki aletlerin tamamını Hırdavat & Yapı koleksiyonunda yuvarlak fiyatlarla bulabilirsiniz.
