18/10 ibaresindeki sayılar çeliğin içindeki krom (%18) ve nikel (%10) oranını gösterir. Krom paslanmaya karşı koruyucu bir tabaka oluşturur, nikel ise parlaklık ve asit direnci verir. 304 kalite ile 18/10 pratikte aynı şeyi ifade eder ve mutfak için en yaygın, en güvenli seçimdir.
Sayılar ne anlatıyor?
Paslanmaz çelik tek bir malzeme değil, bir alaşım ailesidir. Ortak noktaları en az %10,5 krom içermeleridir; asıl fark nikel oranında ve mikro yapıdadır.
18/10 (304)
%18 krom, %10 nikel. Mutfak gereçleri, çatal-bıçak takımı, tencere ve karıştırma kaplarında standart kabul edilir. Asidik gıdalara (limon, sirke, domates) karşı dirençlidir ve manyetik değildir.
18/8 (304'ün alt sınırı)
Nikel oranı %8'dir. 18/10'a çok yakın performans gösterir; günlük kullanımda aradaki fark pratikte hissedilmez. Pek çok üretici aynı ürüne iki ibareyi de yazar.
18/0 (430)
Nikel içermez. Daha ucuzdur, manyetiktir (buzdolabı mıknatısı yapışır) ve nemli ortamda uzun süre kalırsa yüzeyinde noktacıklar oluşabilir. Nikel alerjisi olanlar için ise avantajlıdır.
316 (deniz kalitesi)
Molibden içerir, tuz ve klora karşı çok daha dirençlidir. Mutfakta gerekmez; genelde denizcilik ve tıbbi uygulamalarda kullanılır.
Evde nasıl anlaşılır?
Mıknatıs testi. Buzdolabı mıknatısını ürüne değdirin. Yapışmıyorsa büyük olasılıkla 304 (18/10 veya 18/8); güçlü yapışıyorsa 430 (18/0) grubundadır. Bu test kesin değildir ama hızlı bir fikir verir.
Ağırlık ve ses. Kaliteli çelik daha ağırdır ve tıklattığınızda tok bir ses verir. İnce saçtan üretilmiş ürünler hafif ve çınlayan bir ses çıkarır, kolayca ezilir.
Kenar işçiliği. Kesim kenarlarında çapak, keskinlik veya kalıp izi varsa üretim kalitesi düşüktür — bu tür kenarlar hem elinizi keser hem de kir tutar.
Paslanmaz çelik neden paslanır?
"Paslanmaz" ismi yanıltıcıdır: doğru koşullarda paslanabilir. Kromun oluşturduğu koruyucu oksit tabakası zarar gördüğünde altındaki demir açığa çıkar ve oksitlenir.
En yaygın üç sebep:
1. Çelik tel ile ovmak. Bulaşık teli koruyucu tabakayı çizer ve üstelik geride demir parçacıkları bırakır; bu parçacıklar paslanıp lekenin kaynağı olur.
2. Uzun süre ıslak bırakmak. Özellikle klorlu su ve tuzlu yemek artıkları temas hâlinde bırakılırsa noktasal korozyon (pitting) başlar.
3. Çamaşır suyu. Klor, paslanmaz çeliğin en büyük düşmanıdır. Çelik yüzeyde çamaşır suyu bırakmak kalıcı leke ve çukurcuk yapar.
Bakım ve leke çıkarma
Günlük bakım basittir: sıcak sabunlu su, yumuşak sünger ve hemen kurulama. Kurulama, su lekesi ve kireç oluşumunu önleyen tek adımdır.
Kireç ve su lekesi
Beyaz sirke ile silin, ardından durulayıp kurulayın. Sirke kireci çözer ve çelik yüzeye zarar vermez.
Yanık ve karamelize kalıntı
Tencereye su ve bir tatlı kaşığı karbonat koyup kaynatın, ateşten aldıktan sonra 15 dakika bekletin. Kalıntı büyük ölçüde kendiliğinden kalkar; kazımak gerekmez.
Gökkuşağı lekesi
Aşırı ısınmadan kaynaklanan bu renkli görüntü zararsızdır ve sirke ile silinerek giderilir.
Temizlik gereçleri için Temizlik & Yardımcı koleksiyonuna bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
18/10 mu 304 mü daha iyi?
İkisi de aynı çelik ailesini tanımlar; 18/10 içerik oranını, 304 ise standart kodunu belirtir. Aralarında kalite farkı yoktur.
Manyetik çelik kalitesiz mi demek?
Hayır. Manyetik olan 430 kalite daha ucuzdur ama sağlığa uygundur ve indüksiyon ocakta çalışması gibi bir avantajı vardır.
Bulaşık makinesinde paslanır mı?
Kaliteli paslanmaz çelik paslanmaz. Ancak makinede paslanmış bir demir eşyayla temas ederse yüzeyine demir partikülü bulaşıp leke yapabilir.
Çelik gereçler sağlıklı mı?
304 ve 316 kalite çelikler gıdayla temasa uygundur ve asidik yemeklerde bile madde geçişi ihmal edilebilir düzeydedir.
Her fiyat yuvarlak. Paslanmaz çelik mutfak gereçleri Mutfak & Pişirme koleksiyonunda, her fiyat yuvarlak.
